Studia za granicą a prawo do ulg na polskiej kolei

przez | 21 lutego 2022

Uprawnienia do ulgowych przejazdów publicznym transportem zbiorowym nie są regulowane na poziomie międzynarodowym. Oznacza to, że każdy kraj ma w tym zakresie własne regulacje. Posiadanie prawa do ulgi w jednym kraju nie oznacza automatycznego przeniesienia takich uprawnień do innego państwa, nawet gdy są to kraje unijne. Zagadnienie to jest szczególnie istotne dla osób uczących się poza granicami Polski.

Polska legitymacja studencka prawdopodobnie nie będzie uprawniała do ulgi w transporcie publicznym w innym kraju, gdyż – w przeciwieństwie chociażby do paszportu – stanowi ona dokument obowiązujący w granicach Rzeczpospolitej Polskiej. Zagraniczni studenci z innych krajów, którzy przyjeżdżają do Polski turystycznie (okazjonalnie) i korzystają z transportu zbiorowego, również nie posiadają prawa do ulgi studenckiej w Polsce, niezależnie od rodzaju posiadanej legitymacji.

W Polsce ulga studencka na przejazdy krajowe koleją wynosi 51% i obowiązuje wyłącznie do ukończenia 26. roku życia, pod warunkiem posiadania ważnej legitymacji studenckiej wydanej przez polską szkołę wyższą. W trakcie kontroli biletów można okazać zarówno jej wersję materialną (plastikowa karta z aktualnym hologramem), jak i wirtualną (mLegitymacja studencka w aplikacji mObywatel). Zamiennikiem legitymacji studenckiej nie może być np. zaświadczenie z uczelni o pobieraniu nauki.

Pewne wątpliwości wywołuje natomiast możliwość posługiwania się w Polsce międzynarodową legitymacją studencką International Student Identity Card (ISIC). Jako dokument poświadczający prawo do ulgowego przejazdu pociągiem w Polsce jest ona dopuszczona wyłącznie dla osób studiujących za granicą, pod warunkiem że:

  • posiadają polskie obywatelstwo, bądź
  • są obywatelami Unii Europejskiej i posiadają prawo stałego pobytu w Polsce, bądź
  • są członkiem rodziny obywatela Unii Europejskiej posiadającego prawo stałego pobytu w Polsce.

Osoby te muszą okazać kontrolerowi legitymację ISIC potwierdzającą naukę na zagranicznej uczelni wraz z dowodem osobistym lub innym dokumentem umożliwiającym stwierdzenie tożsamości i wieku, a w przypadku obcokrajowca z obywatelstwem w innym kraju Unii Europejskiej – także z dokumentem potwierdzającym prawo stałego pobytu w Polsce (odpowiednio swojego lub członka rodziny). ISIC występuje obecnie w dwóch formach: tradycyjnej karty plastikowej (the ISIC card) oraz karty wyświetlanej na urządzeniu mobilnym (virtual ISIC card, ISIC virtual ID). Obie formy legitymacji ISIC dla ww. grupy osób będą stanowiły dokument poświadczający uprawnienie do ulgi w pociągach.

W świetle aktualnych przepisów legitymacja ISIC nie stanowi dla studentów polskich uczelni zamiennika legitymacji studenckiej wydawanej przez tutejsze placówki edukacyjne. Kartą ISIC nie może się również posłużyć w polskim transporcie zbiorowym student z innego kraju, który nie posiada prawa stałego pobytu w Polsce lub nie jest członkiem rodziny obywatela Unii Europejskiej mającego w naszym kraju prawo stałego pobytu (np. zagraniczny turysta). Polscy studenci, którzy odwiedzają okazjonalnie inne kraje, mogą w nich korzystać z tańszych biletów tylko zgodnie z przepisami danego państwa.

Należy również pamiętać, że polskie ulgi studenckie dla osób uprawnionych do korzystania z nich obowiązują wyłącznie przy przejazdach po Polsce (także w pociągu relacji międzynarodowej). Nie można z nich korzystać przy zakupie bezpośredniego biletu międzynarodowego (np. Warszawa – Berlin).

Urząd Transportu Kolejowego